Ουρολοιμώξεις. Γιατί συμβαίνουν; Πώς τις αντιμετωπίζουμε;

ουρολοίμωξη, μικροβιολογος τρίκαλα, Κουτρουμπή ΧριστίναΤο ουροποιητικό μας σύστημα αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Σήμερα υπολογίζεται ότι περίπου το 40% των γυναικών και το 10-15% των ανδρών θα έχουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο ουρολοίμωξης κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Γιατί όμως παθαίνουμε ουρολοιμώξεις; Πώς μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε;

 

-Ποια είναι τα αίτια πρόκλησης μιας λοίμωξης του ουροποιητικού;
Φυσιολογικά τα ούρα μας είναι στείρα, δηλαδή δεν περιέχουν καθόλου μικρόβια. Ωστόσο, το δέρμα μας γύρω από την ουρήθρα, καθώς και η γειτονική περιοχή του πρωκτού στον οποίο καταλήγει το έντερό μας, αλλά και του κόλπου στις γυναίκες είναι πλούσια σε μικρόβια που φυσιολογικά συμβιώνουν μαζί μας. Αυτά τα μικρόβια καλούνται “φυσιολογική χλωρίδα δέρματος, κόλπου και εντέρου” αντίστοιχα. Για τις περιοχές που φυσιολογικά αυτά κατοικούν, δεν είναι παθογόνα και δεν προκαλούν λοίμωξη. Όμως στην περίπτωση που έρθουν σε επαφή με τους βλεννογόνους του ουροποιητικού μας, και κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες, είναι δυνατόν να προκαλέσουν λοίμωξη. Στις γυναίκες αυτό συμβαίνει πιο συχνά λόγω του ότι η ουρήθρα είναι πιο κοντή και η απόσταση που τα μικρόβια έχουν να διανύσουν πιο μικρή. Επομένως είναι και πιο εύκολο να φτάσουν έως εκεί και να μολύνουν την περιοχή της ουρήθρας.
Όμως μικρόβια μπορούν να προσβάλλουν οποιοδήποτε τμήμα του ουροποιητικού μας αν ανεβούν δια μέσου της ουρήθρας σε ανώτερα τμήματα αυτού. Έτσι, οι λοιμώξεις που βρίσκουμε και αφορούν το ουροποιητικό είναι τρεις:
Ουρηθρίτιδα, όταν το παθογόνο μικρόβιο περιορίζεται στην περιοχή της ουρήθρας.
Κυστίτιδα, όταν το παθογόνο μικρόβιο ανέβει έως την ουροδόχο κύστη και εγκατασταθεί εκεί, και
Πυελονεφρίτιδα, όταν το μικρόβιο ανέλθει έως την περιοχή της πυέλου των νεφρών μας. Η μορφή αυτή ουρολοίμωξης είναι και η πιο σοβαρή, με έντονη συμπτωματολογία, η οποία εάν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να είναι και απειλητική για τη ζωή του αρρώστου.
-Ποιοι είναι όμως οι παράγοντες κινδύνου για να αναπτύξει κανείς λοίμωξη του ουροποιητικού;
Οι συνηθέστεροι παράγοντες κινδύνου είναι:
-Η πλημμελής υγιεινή, η ανεπαρκής ενυδάτωση, η συνειδητή αναστολή της ούρησης για πολλές ώρες, κακής ποιότητας και ανθυγιεινά εσώρουχα.
-Τα ξένα σώματα στην ουρήθρα όπως για παράδειγμα οι καθετήρες.
-Κύηση: Η συχνότητα των ουρολοιμώξεων στις έγκυες είναι περίπου 5-10 %.
-Η απόφραξη από λίθο, στένωση, όγκο, υπερτροφία προστάτη.
-Η νευρογενής κύστη λόγω διαβήτη, κακώσεων σπονδυλικής στήλης κ.α.
-Παράγοντες των ίδιων των μικροβίων που τα κάνει ικανά να εγκατασταθούν με μεγάλη ευκολία στο ουροποιητικό.
-Γενετικοί παράγοντες που καθορίζουν τον κίνδυνο εμφάνισης επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων.
-Ποια είναι τα συμπτώματα μιας ουρολοίμωξης;
Τα συνηθισμένα συμπτώματα μιας ουρολοίμωξης είναι τα εξής:
-Πόνος και τσούξιμο κατά την ούρηση, αλλά και χαμηλά στην κοιλιά.
-Θολά και δύσοσμα ούρα.
-Αίσθημα συχνουρίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποβάλλουμε πολλά ούρα κάθε φορά.
-Υπάρχει η πιθανότητα ειδικά σε περιπτώσεις λοίμωξης της ουροδόχου κύστεως να εμφανιστεί και λίγο αίμα στα ούρα.
-Σε πυελονεφρίτιδα ο πόνος εντοπίζεται ψηλά στη μέση και συνυπάρχει υψηλός πυρετός έως και 40oC με ρίγος. Πολύ συχνά μπορεί να συνυπάρχει ναυτία και έμετος.
Είναι σημαντικό εδώ να αναφέρουμε ότι πολλοί ασθενείς με σημαντικό αριθμό μικροβίων στα ούρα μπορεί να μην εμφανίζουν συμπτώματα, οπότε πριν τη χορήγηση αντιβιοτικού θα πρέπει να επιβεβαιωθεί η λοίμωξη με δύο διαδοχικές καλλιέργειες όπου θα έχουμε το ίδιο μικρόβιο σε μεγάλη ποσότητα. Επίσης, από αυτούς με μεγάλο αριθμό μικροβίων στα ούρα και συμπτώματα ουρολοίμωξης το 85% έχει λοίμωξη κατωτέρου ουροποιητικού (ουρηθρίτιδα, κυστίτιδα) και το 15% σιωπηλή λοίμωξη ανώτερου ουροποιητικού (πυελονεφρίτιδα). Ακόμη, από γυναίκες με συμπτώματα λοίμωξης μόνο το 60-70% έχει μεγάλο αριθμό μικροβίων στα ούρα. Τέλος για την εφαρμογή θεραπείας συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες από το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, δηλαδή από τα υπόλοιπα χρόνια προβλήματα υγείας του.
-Πώς κάνουμε εξέταση για την πιθανότητα ουρολοίμωξης;
Η γενική και καλλιέργεια ούρων γίνεται με τα πρώτα πρωινά ούρα. Αφού πλύνουμε την περιοχή με απλό σαπούνι και χωρίς να τη σκουπίσουμε με πετσέτα, συλλέγουμε ποσότητα από τη μέση της ούρησης σε αποστειρωμένο ουροσυλλέκτη. Τα τοποθετούμε στο ψυγείο (4° C) αν καθυστερήσει η μεταφορά πάνω από 1 με 2 ώρες. Το αποτέλεσμα της γενικής ούρων είναι διαθέσιμο μέσα σε λίγες ώρες, ενώ η καλλιέργεια που θα επιβεβαιώσει το αποτέλεσμα χρειάζεται ένα έως δύο εικοσιτετράωρα δεδομένου ότι εάν βρεθεί κάποιο μικρόβιο θα πρέπει να ακολουθήσει έλεγχος ευαισθησίας σε αντιβιοτικά (αντιβιόγραμμα).
-Πώς θεραπεύουμε μια ουρολοίμωξη;
Η θεραπεία για οποιαδήποτε λοίμωξη είναι η λήψη ενός κατάλληλου και εξατομικευμένου ανάλογα και με το ιστορικό του ασθενούς, αντιβιοτικού. Συχνά λόγω της έντασης των συμπτωμάτων γίνεται έναρξη της θεραπείας πριν το αποτέλεσμα του ελέγχου ευαισθησίας του μικροβίου σε αντιβιοτικά, οπότε μετά το αποτέλεσμα, είτε επιβεβαιώνεται η σωστή επιλογή του αντιβιοτικού, είτε γίνεται αλλαγή και προσαρμογή του φαρμάκου ανάλογα.
Τα συμπτώματα μπορεί να μειωθούν ή και να εξαφανιστούν μετά την έναρξη της θεραπείας, ωστόσο θα πρέπει οπωσδήποτε η θεραπεία να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί μετά το πέρας 7-14 ημερών. Στη συνέχεια, γίνεται επαναληπτική καλλιέργεια για τη διαπίστωση ή όχι της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.
Σε πολλές περιπτώσεις και για πολλούς λόγους εμφανίζονται εκ νέου συμπτώματα ουρολοίμωξης. Εάν αυτό συμβεί εντός 2 εβδομάδων από τη διακοπή της θεραπείας, συνήθως οφείλεται σε ατελή θεραπεία ή κολπική εστία και απομονώνεται το ίδιο μικρόβιο που έχει προκαλέσει την αρχική λοίμωξη. Εάν αυτό συμβεί μετά τις 2 εβδομάδες, τότε πρόκειται για νέα λοίμωξη από πιθανό διαφορετικό μικρόβιο και θα πρέπει να γίνει εκ νέου γενική ούρων, καλλιέργεια και αντιβιόγραμμα.
-Πώς μπορούμε να προλάβουμε μια ουρολοίμωξη;
Το κυριότερο είναι η τήρηση των κανόνων υγιεινής, η συχνή κένωση της ουροδόχου κύστης και η λήψη πολλών υγρών. Ειδικά για τις γυναίκες συνιστάται το πλύσιμο και σκούπισμα των γεννητικών οργάνων από εμπρός προς τα πίσω αλλά και μετά τη σεξουαλική επαφή. Σε περιπτώσεις με συχνές υποτροπές (πάνω από τρείς ουρολοιμώξεις το χρόνο) μπορεί να χρειαστεί η προφυλακτική χρήση αντιβιοτικού σε μικρή δόση καθημερινά ή μέρα παρά μέρα για διάστημα από έξι μήνες έως και χρόνια.

ουρολοίμωξη, μικροβιολογος τρίκαλα, Κουτρουμπή Χριστίνα

Κουτρουμπή Χριστίνα
Ιατρός Βιοπαθολόγος – Μικροβιολόγος

Μοιραστείτε το:
FacebookTwitterPinterestGoogle+TumblrLinkedIn

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *