Ουρικό οξύ. Τι είναι και πώς αντιμετωπίζουμε την αύξησή του;

uric acid crystalsΤο ουρικό οξύ είναι το φυσιολογικό προϊόν του μεταβολισμού των πουρινών, συστατικών του γονιδιώματός μας που υπάρχει στον πυρήνα όλων των κυττάρων του οργανισμού μας. Οι πουρίνες προέρχονται από τη διατροφή μας, ενώ το ουρικό οξύ παράγεται από αυτές στο ήπαρ και σε μικρότερο ποσοστό στους νεφρούς και στο έντερο. Αποβάλλεται με τα ούρα και σε μικρή ποσότητα με τα κόπρανα.
Όταν το ουρικό οξύ παράγεται σε μεγάλες ποσότητες, ή όταν δεν αποβάλλεται σωστά από τους νεφρούς, συσσωρεύεται στον οργανισμό μας και προκαλεί μια κατάσταση που ονομάζεται υπερουριχαιμία. Η υπερουριχαιμία σχετίζεται με την εμφάνιση ουρικής αρθρίτιδας, αλλά και λίθων στο ουροποιητικό μας σύστημα.
Συγκεκριμένα αυτό που κάνει η περίσσεια του ουρικού οξέως στον οργανισμό μας είναι να δημιουργεί αδιάλυτους κρυστάλλους ουρικού νατρίου, οι οποίοι εναποτίθενται στις αρθρώσεις (κυρίως του ποδιού) προκαλώντας αρθρίτιδα (συχνά γνωστή ως ποδάγρα), αλλά και στους νεφρούς (δημιουργία λίθων).
-Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση του ουρικού οξέως στο αίμα;
Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα του ουρικού οξέως στο σώμα μας. Ενδεικτικά, μερικοί από αυτούς είναι:
Η παχυσαρκία, ανοσοκατασταλτικά και διουρητικά φάρμακα, αυξημένη πρόσληψη μέσω της τροφής, γενετικοί παράγοντες (έλλειψη ενζύμων που συμμετέχουν στο μεταβολισμό του ουρικού οξέως), νεφρική ανεπάρκεια αιματολογικά νοσήματα, νεφρική ανεπάρκεια, καταστάσεις που κατεβάζουν το pH των ούρων κ.α.. Συνήθως επηρεάζονται άνδρες ηλικίας >40 ετών και οι ηλικιωμένοι.

-Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές του ουρικού οξέως στο αίμα;
Οι φυσιολογικές τιμές του ουρικού οξέως στο αίμα είναι 3,0-5,7 mg/dl για τις γυναίκες και 3,0-7,0 mg/dl για τους άνδρες.

-Ποια είναι τα συμπτώματα της ουρικής αρθρίτιδας;
Η αύξηση του ουρικού οξέως στο αίμα μας είναι πρόδρομη της εμφάνισης ουρικής αρθρίτιδας. Ωστόσο, μια αυξημένη τιμή ουρικού οξέως δε σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι το άτομο που την έχει θα εμφανίσει οπωσδήποτε κρίση ουρικής αρθρίτιδας.
Τα συμπτώματα της ουρικής αρθρίτιδας είναι τα παρακάτω:
-Αιφνίδια έναρξη συμπτωμάτων, πολύ συχνά τη νύχτα.
-Η άρθρωση γίνεται κόκκινη, πρήζεται και είναι επώδυνη στην ψηλάφηση.
-Συνήθως προσβάλλεται μια άρθρωση τη φορά, πιο συχνά η άρθρωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στα χέρια, τους αγκώνες και τα γόνατα.
-Η κρίση μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μια εβδομάδα εάν δεν ληφθεί θεραπεία.
Μπορεί στη διάρκεια της ζωής να επαναληφθούν και άλλα επεισόδια, μπορεί και όχι. Η συχνότητα και η ένταση των συμπτωμάτων εξαρτάται από την ελεγχόμενη θεραπεία και την συμμόρφωση του ασθενούς στις οδηγίες του ιατρού.
-Πώς διαγιγνώσκουμε την ουρική αρθρίτιδα;
Η διάγνωση της ουρικής αρθρίτιδας γίνεται με παρακέντηση της προσβεβλημένης άρθρωσης και εξέταση του αρθρικού υγρού για εντοπισμό κρυστάλλων ουρικού νατρίου. Το ουρικό οξύ στο αίμα μπορεί να είναι αυξημένο ή και φυσιολογικό, αν και ταυτόχρονα θα πρέπει να γίνουν εξετάσεις για να αποκλειστεί η πιθανότητα η αρθρίτιδα να οφείλεται σε άλλους παράγοντες όπως λοιμώξεις, ή άλλα είδη αρθρίτιδας. Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί αύξηση κρυστάλλων και αλάτων ουρικού νατρίου στη γενική ούρων.
-Ποιες τροφές είναι πλούσιες σε πουρίνες και ανεβάζουν το ουρικού οξύ;
– Το κόκκινο κρέας όπως μοσχάρι και χοιρινό. Το κυνήγι και το κρέας από όργανα ζώων όπως καρδιά, συκώτι, εγκέφαλος κ.τ.λ. έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες και πρέπει να αποφεύγονται σε άτομα με ανεβασμένα επίπεδα ουρικού οξέως στο αίμα. Πουλερικά (κοτόπουλο, γαλοπούλα) και ψάρια μπορούν να καταναλώνονται με μέτρο.
Ψάρια και οστρακοειδή: Θα πρέπει να αποφεύγονται εκείνα τα θαλασσινά με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πουρίνες όπως καβούρια, γαρίδες, σαρδέλες, αντζούγιες, ρέγκα, ο σολωμός και ο τόνος.
Λαχανικά: Τα λαχανικά γενικά επιτρέπονται, ωστόσο πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο εκείνα που είναι πλούσια σε πουρίνες όπως η ντομάτα, οι φακές, τα μπιζέλια, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, τα μανιτάρια, η μελιτζάνα και το σπανάκι.
Φρούτα όπως η μπανάνα, το ακτινίδιο, τα μήλα και ο ανανάς, πρέπει επίσης να καταναλώνονται με μέτρο.
Ξηροί καρποί όπως το αμύγδαλο και το καρύδι ανεβάζουν τα επίπεδα του ουρικού οξέως καθώς περιέχουν πουρίνες.
Μαγιά: Προϊόντα όπως το ψωμί και η μπύρα θα πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή, καθώς ανεβάζουν το ουρικό οξύ στον οργανισμό μας.
Τα άτομα που έχουν ανεβασμένο ουρικό στον οργανισμό τους, θα πρέπει να καταναλώνουν τις ανωτέρω τροφές με μέτρο, ενώ άτομα με ιστορικό κρίσης ουρικής αρθρίτιδας, ή δημιουργίας λίθων στο ουροποιητικό τους θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωσή τους.
Γενικά συστήνεται η αποφυγή των παραπάνω προϊόντων που περιέχουν πουρίνες και κατ’ επέκταση ανεβάζουν το ουρικό οξύ του οργανισμού μας, σε συνδυασμό με την κατανάλωση άφθονου νερού και την αποφυγή αναψυκτικών και αλκοολούχων ποτών. Τελευταίες μελέτες έχουν δείξει ότι η βιταμίνη C μπορεί να βοηθήσει στην απέκκριση του ουρικού οξέως από τους νεφρούς μας. Τέλος, στα άτομα που είναι παχύσαρκοι συστήνεται η σταδιακή και σε μεγάλο χρονικό διάστημα απώλεια βάρους.

 

Κουτρουμπή Χριστίνα
Ιατρός Βιοπαθολόγος – Μικροβιολόγος

Μοιραστείτε το:
FacebookTwitterPinterestGoogle+TumblrLinkedIn

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *