Ιλαρά: Τι πρέπει να γνωρίζουμε.

Ιλαρά

-Τι είναι η Ιλαρά και πού οφείλεται;
Η ιλαρά είναι μια λοίμωξη που οφείλεται στον ιό της ιλαράς, της ευρύτερης οικογένειας των παραμυξοϊών. Η νόσος έχει εποχική κατανομή, δηλαδή, εμφανίζεται πιο συχνά τους χειμερινούς μήνες και την άνοιξη και μεταδίδεται μέσω του αναπνευστικού συστήματος.

 

-Πώς μεταδίδεται η νόσος και ποια είναι τα συμπτώματα;

Η Ιλαρά είναι μια λοίμωξη υψηλής μεταδοτικότητας και μεταδίδεται από ένα μολυσμένο άτομο σε ένα άλλο μέσω των σταγονιδίων του φταρνίσματος ή του βήχα. Τα σταγονίδια αυτά διασπείρονται μέσω του αέρα σε άλλα άτομα ή εγκαθίστανται σε επιφάνειες όπου και ζουν για τουλάχιστον 2 ώρες. Τα άτομα που έχουν μολυνθεί τη μεταδίδουν περίπου 4 ημέρες πριν από την εμφάνιση του εξανθήματος και 4 ημέρες μετά.

Διακρίνουμε τρία στάδια της νόσου: το πρόδρομο (καταρροϊκό), το εξανθηματικό και το στάδιο της αποδρομής:

  1. Πρόδρομο (καταρροϊκό): Διαρκεί περίπου 2-4 ημέρες και χαρακτηρίζεται από πυρετό, έντονη καταρροή, δακρύρροια και βήχα. 1 με 2 ημέρες πριν ή μετά από την εμφάνιση του επόμενου σταδίου (εξάνθημα), εμφανίζονται οι λεγόμενες κηλίδες Koplik που θέτουν τη διάγνωση της νόσου και τη διαχωρίζουν από τις άλλες ιώσεις. Οι κηλίδες αυτές εμφανίζονται ως λευκά μικρά στίγματα με ερυθρή περιφέρεια που εντοπίζονται στο βλεννογόνο της παρειάς αντίστοιχα προς τους κάτω γομφίους.
  2. Εξανθηματικό στάδιο: Διαρκεί 5-6 ημέρες και χαρακτηρίζεται από ένα κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα που εντοπίζεται αρχικά πίσω από τα αφτιά και στη συνέχεια στο πρόσωπο, τον κορμό και τα άκρα.
  3. Στάδιο της αποδρομής: Χαρακτηρίζεται από πτώση του πυρετού και εξαφάνιση του εξανθήματος, πρώτα από το πρόσωπο και στη συνέχεια από τα άκρα.

 

 -Ποιες είναι οι επιπλοκές και σε τι ποσοστό μπορούν να εμφανιστούν;

Κατά κανόνα, περίπου το 30% των κρουσμάτων ιλαράς μπορούν να εμφανίσουν μια ή περισσότερες επιπλοκές. Συχνότερες είναι σε παιδιά < 5 ετών και ενήλικες >20 ετών. Οι επιπλοκές εμφανίζονται από το πεπτικό (διάρροια-8%), από το αναπνευστικό (πνευμονία-30%, οξεία μέση πυώδης ωτίτιδα-29%, ιγμορίτιδα-25%) και από το νευρικό (οξεία εγκεφαλίτιδα με πολύ υψηλό πυρετό, θόλωση της διάνοιας, σπασμούς και κώμα-0,1%). Οι ενήλικες νοσούν πιο σπάνια από τα παιδιά, αλλά σοβαρότερα από αυτά. Η νόσηση κατά την εγκυμοσύνη σχετίζεται με αποβολή του εμβρύου, πρόωρο τοκετό και χαμηλού βάρους γέννησης νεογνό. Βρέφη από μητέρες που έχουν αντισώματα, είναι προστατευμένα μέχρι την ηλικία των 6-9 μηνών, ανάλογα με το ποσό των μητρικών αντισωμάτων κατά την κύηση.

 

-Ποια είναι η σημασία του εμβολιασμού;

Πριν την εφαρμογή του εμβολιασμού, παρατηρούνταν επιδημικά κύματα ιλαράς κάθε 2-3 χρόνια, με τα κρούσματα να ανέρχονται περί τα 100 εκατομμύρια ετησίως και οι θάνατοι τα 6 εκατομμύρια. Μετά την εφαρμογή του εμβολιασμού, μειώθηκε η εμφάνιση της νόσου κατά 98% και σταμάτησε η εμφάνιση επιδημιών. Σήμερα η νόσος προσβάλλει μη εμβολιασμένα παιδιά και ενήλικες με μεμονωμένα περιστατικά αλλά και με την ανησυχητική πλέον εμφάνιση επιδημιών λόγω του αντί-εμβολιαστικού κινήματος. Ο εμβολιασμός γίνεται στην παιδική ηλικία σε δύο δόσεις βάση των συστάσεων του ΚΕΕΛΠΝΟ και των επιδημιολογικών κριτηρίων και ο ιός εισέρχεται ζώντας αλλά εξασθενημένος με τη μορφή του τριδύναμου ή τετραδύναμου εμβολίου. Η πρώτη δόση εξασφαλίζει ανοσία σε ποσοστό 94-98%, ενώ η δεύτερη δόση ανεβάζει το ποσοστό ανοσίας στο 99%. Λόγω του ότι το εμβόλιο περιέχει ζωντανό, αλλά εξασθενημένο ιό, μετά τον εμβολιασμό ο ιός αναπαράγεται και προκαλεί μια ακίνδυνη λοίμωξη η οποία χαρακτηρίζεται από ελάχιστα έως καθόλου συμπτώματα. Ωστόσο, για το λόγο αυτό, η χορήγηση του εμβολίου αντενδείκνυται σε τρείς περιπτώσεις:

-Σε ασθενείς με χαμηλό ανοσοποιητικό σύστημα (ανοσοκαταστολή)

-Στην εγκυμοσύνη – οι γυναίκες που επιθυμούν να εμβολιαστούν πρέπει να το κάνουν τουλάχιστον ένα μήνα πριν την επίτευξη εγκυμοσύνης. Ο θηλασμός δεν παρεμβαίνει στην επιτυχή ανοσιακή απάντηση του εμβολίου και το βρέφος δεν επηρεάζεται από το εμβόλιο καθ’ όλη τη διάρκεια που θηλάζει.

-Σε άτομα που παρουσίασαν αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενη δόση εμβολίου. Η αλλεργία στο αυγό δεν έχει καμία αντένδειξη.

 

 -Τι συμβαίνει φέτος στην Ελλάδα;

Βάση στοιχείων του ΚΕΕΛΠΝΟ, μέχρι τις 21/9/2017 στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 166 κρούσματα ιλαράς. Σε μεγάλη πλειονότητα πρόκειται για άτομα Ελληνικής καταγωγής που δεν έχουν ανοσία στην ιλαρά, μεταξύ των οποίων και επαγγελματίες υγείας που ήταν ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι. Δυστυχώς αναμένεται η εργαστηριακή επιβεβαίωση και άλλων κρουσμάτων το ερχόμενο διάστημα και δεν αποκλείεται η αύξηση των κρουσμάτων. Ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι κατά τα έτη 2014-2015 δηλώθηκε 1 κρούσμα ιλαράς ανά έτος στη χώρα μας, ενώ το έτος 2016 δε δηλώθηκε κανένα κρούσμα.
Το θέμα απασχόλησε τη συνεδρίαση της 6ης Σεπτεμβρίου της ανασυγκροτημένης Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, που συνήλθε παρουσία του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Υγείας, συστήνοντας τη λήψη των ακόλουθων έκτακτων μέτρων για την πρόληψη μιας επιδημικής έξαρσης της ιλαράς στη χώρα μας:

  1.  Άμεσο εμβολιασμό με το εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) των παιδιών, των εφήβων και των ενηλίκων που δεν έχουν εμβολιαστεί με τις απαραίτητες δόσεις.

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου πρέπει να είναι εμβολισμένοι με 2 δόσεις εμβολίου για την ιλαρά (με τη μορφή μονοδύναμου εμβολίου ιλαράς ή μικτού εμβολίου MMR).

  1.  Εκτάκτως τη διενέργεια της 1ης δόσης του εμβολίου MMR στην ηλικία των 12 μηνών και τη διενέργεια της 2ης δόσης τρεις (3) μήνες μετά την 1η δόση ή –εφόσον έχει παρέλθει το διάστημα αυτό– το ταχύτερο δυνατόν. Σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, η 2η δόση μπορεί να γίνει με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 4 εβδομάδων από την 1η.
    Οι συστάσεις αυτές ισχύουν για όσο διάστημα είναι σε εξέλιξη η επιδημική έξαρση ιλαράς στην Ευρώπη και μέχρι να εκδοθεί νεότερη απόφαση της Επιτροπής.
    Υπενθυμίζεται ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης της ιλαράς είναι ο εμβολιασμός με το εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (MMR). Το εμβόλιο αυτό είναι ιδιαίτερα ασφαλές, όπως έχει δείξει η εμπειρία από τον εμβολιασμό πολλών εκατομμυρίων παιδιών παγκοσμίως» τονίζει ο ΓΓ Δημόσιας Υγείας. «Για να επιτευχθεί πρόληψη των επιδημιών απαιτείται πολύ υψηλό επίπεδο εμβολιασμού στον πληθυσμό» συμπληρώνει

 

-Πώς μπορώ να ξέρω εάν είμαι προφυλαγμένος έναντι της Ιλαράς;

Το πρώτο που έχει κανείς να κάνει είναι να ανατρέξει στο παιδικό βιβλιάριο Υγείας του όπου μπορεί να ελέγξει εάν έχει υποβληθεί στην παιδική του ηλικία σε δύο δόσεις εμβολίου. Εάν αυτό ισχύει, θεωρούμε ότι υπάρχει επαρκής ανοσία έναντι του ιού. Εάν έχει κανείς κάνει μόνο τη μία δόση εμβολίου δε θεωρείται προστατευμένος.

Εάν ακόμη υπάρχει αμφιβολία για τα ανωτέρω, ή στην περίπτωση που δεν υπάρχει βιβλιάριο Υγείας, τότε μπορούμε να ανιχνεύσουμε με εξέταση αίματος εάν υπάρχουν προστατευτικά αντισώματα έναντι του ιού.

 

erythra                                                                                                                                                        Κουτρουμπή Χριστίνα
Ιατρός Βιοπαθολόγος – Μικροβιολόγος

Πηγή: ΚΕΕΛΠΝΟ

Μοιραστείτε το:
FacebookTwitterPinterestGoogle+TumblrLinkedIn

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *